Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinde, ovaya ve eski Bayazıt yerleşimine hâkim bir tepenin üzerinde yükselen İshak Paşa Sarayı, Doğu Anadolu'ya yolu düşen herkesin ilk durağı. Sarayın hikâyesi, taş işçiliği ve arkasında yükselen Ağrı Dağı manzarası, yapıyı bölgenin simgelerinden biri hâline getiriyor.
Saray ne zaman ve kim tarafından yapıldı?
Sarayın yapımına 1685 yılında Bayezid Sancağı'nın yöneticisi Çolak Abdi Paşa döneminde başlandı. İnşaat, yaklaşık bir asır boyunca aile içinde sürdü ve kapıdaki kitabeye göre 1784 yılında tamamlandı. Yapı, adını eserin son hâlini almasında payı olan İshak Paşa'dan alıyor.
Saray yaklaşık 115x50 metrelik bir alana yayılıyor. Kaynaklar, Birinci Dünya Savaşı'na kadar Bayezid Sancağı'nın bu saraydan yönetildiğini aktarıyor.
Mimarisini özel kılan ne?
İshak Paşa Sarayı bir saraydan çok, içinde farklı bölümler barındıran bir külliye gibi tasarlandı. Harem ve selamlık bölümleri, cami, hamam ve türbe aynı yapı topluluğunda yer alıyor. Duvarlardaki geometrik ve bitkisel taş süslemeler, Osmanlı, Pers ve Selçuklu mimarisinin izlerini bir arada taşıyor.
Sarayın türbe bölümünde Çolak Abdi Paşa, İshak Paşa ve yakınlarının mezarlarının bulunduğu biliniyor. Yapı, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde de yer alıyor.
Banknotlara da konu oldu
İshak Paşa Sarayı'nın görseli, 2005-2009 yılları arasında tedavülde olan 100 Yeni Türk Lirası banknotunun arka yüzünde kullanıldı. Bu durum sarayın ülke genelinde tanınmasında önemli rol oynadı.
İshak Paşa Sarayı'na nasıl gidilir?
Saray, Doğubayazıt ilçe merkezinin yaklaşık 6-7 kilometre güneydoğusunda bulunuyor. İlçe merkezinden taksi ya da özel araçla kısa sürede ulaşılabiliyor. Sarayın hemen yakınında Ahmed-i Hani Türbesi, Eski Bayezid Camii ve Doğubayazıt Kalesi yer aldığı için bölge tek bir gezide rahatlıkla dolaşılabiliyor.
Ziyaret saatleri yaz ve kış dönemine göre değişebildiğinden, gitmeden önce Müze Kart ve ziyaret bilgilerinin resmi kaynaklardan kontrol edilmesi öneriliyor.
Kapak fotoğrafı: Francesco Bini / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
