Diyarbakır'ın Sur Belediyesi Eşbaşkanı Fatma Gulan Önkol, İller Bankası'ndan belediyeye aktarılan bütçeden vergi ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) borçları nedeniyle yapılan kesintilerin personel maaşları ve belediye hizmetlerini olumsuz etkilediğini söyledi. Kasım ayında belediyeye ayrılan 46 milyon liralık payın kesintiler sonrasında 27 milyon liraya düştüğünü belirten Önkol, bu yıl iki işçi ikramiyesini ödeyemediklerini açıkladı.
İller Bankası'nın kasım ayında belediyelere aktardığı paylarda yapılan kesintiler, yerel yönetimlerin mali imkanlarını daralttı. Kesintiler nedeniyle bazı belediyelerde maaş, ikramiye ve hizmet ödemelerinde sorunlar yaşanırken, Sur Belediyesi de bütçe açığıyla karşı karşıya kaldı.
Rûdaw Diyarbakır Temsilcisi Maşallah Dekak'a konuşan Fatma Gulan Önkol, belediyeye bu ay 46-49 milyon lira arasında kaynak ayrıldığını, vergi ve SGK borçlarına ilişkin kesintilerden sonra hesaplarına yaklaşık 27 milyon lira yatırıldığını söyledi.
‘27 milyon lira gelirle maaşları karşılayamadık’Belediyenin personel maaş giderinin 37 milyon 700 bin lira olduğunu belirten Önkol, aktarılan kaynak ile maaş giderleri arasındaki farkın ödeme güçlüğüne yol açtığını ifade etti.
Önkol, mali tabloyu şöyle anlattı:
"Bu ay İller Bankasından gelen 46-49 milyon liralık paranın vergi ve SGK prim ödemeleri ile kesintilerinin ardından ortalama 27 milyon lirası elimizde kaldı. Ancak bizim doluluk oranımız da yüzde 100-115 civarında. Ortalama maaş tutarımız 37 milyon 700 bin lira. Bu ay 27 milyon liralık net gelirle maalesef maaşları karşılayamadık."
Mali sıkıntıyı önceden öngördükleri için önceki aylardan kaynak ayırmaya çalıştıklarını belirten Önkol, işçilerin maaşlarının eksik yatırılmaması veya geciktirilmemesi için çaba gösterdiklerini kaydetti.
‘Bu yıl iki işçi ikramiyesini ödeyemedik’Gelirlerde yaşanan düşüşün işçi ikramiyelerine de yansıdığını belirten Önkol, bu yıl iki ikramiyenin ödenemediğini söyledi.
İşçilerle bir araya gelerek belediyenin mali durumunu paylaştıklarını aktaran Önkol, ödemelerde yaşanan aksaklığın belediyenin tercihinden değil, İller Bankası payından yapılan kesintilerden kaynaklandığını ifade etti.
Önkol, "Bu sene, bu ay dahil olmak üzere iki ikramiyeyi ödeyemedik. İşçi ikramiyelerini karşılayamadık. Bundan kaynaklı işçilerimizle, emekçi arkadaşlarımızla görüştük. İller Bankasından gelen ortalama gelirin vergi ve SGK prim borçlarıyla mahsup edildiğini, bu nedenle ikramiyeleri eksik ödemek zorunda kaldığımızı anlattık" dedi.
İkramiyelerin işçilerin emeğinin karşılığı ve yasal hakkı olduğunu vurgulayan Önkol, "İkramiye işçinin, emekçinin hakkıdır. Bu hakkı saklı tutacağımızı arkadaşlarımıza da beyan ettik" ifadelerini kullandı.
‘Kayyum döneminde kesintiler konusunda daha fazla tolerans gösteriliyordu’Vergi ve SGK borçlarının belediyelerin İller Bankası payından doğrudan kesilmesinin mali hareket alanını daralttığını belirten Önkol, mevcut uygulamayı kayyum dönemindeki uygulamalarla karşılaştırdı.
Kayyum dönemlerinde vergi ve SGK ödemeleri konusunda belediyelere daha fazla esneklik tanındığını savunan Önkol, bazı ödemelerin belediyelerin inisiyatifine bırakılabildiğini söyledi.
Önkol, "Kayyum dönemlerinde bu tür vergi ödemeleri doğrudan bu kadar büyük kesintilere maruz kalmıyordu ya da doğrudan kesilmiyordu, biraz tolerans gösteriliyordu. SGK ödemelerini biraz belediyenin inisiyatifine bırakabiliyorlardı" diye konuştu.
Mevcut uygulamada ise belediyeye aktarılan paydan borçların otomatik olarak kesildiğini belirten Önkol, bunun hem personel ödemelerini hem de belediyenin hizmet kapasitesini etkilediğini kaydetti.
Sur, nüfusunun katbekat üzerinde ziyaretçi ağırlıyorSur'un turizm potansiyeline ve belediyenin üstlendiği hizmet yüküne dikkat çeken Önkol, ilçenin yerleşik nüfusunun çok üzerinde ziyaretçi ağırladığını söyledi.
Sur'un nüfusunun 100 binin altında olduğunu belirten Önkol, aylık ziyaretçi sayısının 300 bin ila 500 bin arasında değiştiğini, yıl sonunda toplam ziyaretçi sayısının 3,5 milyon ile 5,5 milyona ulaşabildiğini ifade etti.
Bu yoğunluğun temizlik, altyapı, çevre düzenlemesi ve diğer belediye hizmetlerinde önemli bir yük oluşturduğunu vurgulayan Önkol, şöyle konuştu:
"Bizim nüfusumuz 100 binin altında. Ancak aylık ortalama ziyaretçi sayımız 300 bin-500 bin arasında. Yıl sonunda bakıyoruz ki 3,5 milyonla 5,5 milyon arasında insan Sur'u ziyaret etmiş oluyor. Bu da çok ciddi bir çalışma sahasını beraberinde getiriyor."
Sur'un yalnızca turizm merkezinden ibaret olmadığını, geniş bir kırsal nüfusa ve kırsal hizmet alanlarına da sahip olduğunu belirten Önkol, belediye bütçesinin bu ihtiyaçlar gözetilerek oluşturulması gerektiğini söyledi.
‘Belediyelere ek bütçe ve kaynak desteği sağlanmalı’Demokratik entegrasyon sürecinin tartışıldığı bir dönemde belediyelerin de kamu kaynaklarından yararlanabilmesi ve yurttaşlara hizmet sunabilecek bütçeye sahip olması gerektiğini ifade eden Önkol, yerel yönetimlere yönelik mali desteğin artırılması çağrısında bulundu.
Belediyelerin bütçeleri belirlenirken yalnızca yerleşik nüfusun değil, ziyaretçi yoğunluğunun ve hizmet alanlarının da dikkate alınması gerektiğini belirten Önkol, alternatif kaynak oluşturulmasının önemine işaret etti.
Önkol, beklentilerini şu sözlerle dile getirdi:
"Demokratik entegrasyon sürecinden bahsediyorken belediyelerin de devlet ekonomisinden, kamu yararını gözeten bir anlayışla bütçeye ulaşabilmesini, bu bütçeyi burada kullanabilmesini bekliyoruz. Aynı zamanda alternatif bütçe yaratıp kendi yurttaşına hizmet üretecek noktada kaynak geliştirebilmek için desteğin sağlanmasını istiyoruz."