Antalya'da düzenlenen ve dünyanın dört bir yanından binlerce katılımcıyı buluşturan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31), çevre dostu yapı teknolojilerinin küresel vitrine çıktığı çarpıcı bir projeye ev sahipliği yapıyor.
Mavi ve Yeşil Bölge'de kurulan Türkiye Pavilyonu, estetik kaygıların ötesine geçerek inşaat atıklarının ve doğal dokuların yeniden ekonomiye kazandırıldığı yenilikçi mimari kurgusuyla dikkat çekti. Deprem bölgesindeki inşaat hafriyatından elde edilen toprakların mimari birer yapı unsuruna dönüştürüldüğü tasarım, iklim kriziyle mücadelede inşaat sektörünün dönüşüm potansiyelini yerli ve yabancı delegelere somut örneklerle gösteriyor.
Deprem Bölgesi Hafriyat Toprakları Mimariye Dönüştü
Türkiye Pavilyonu'nun sergi tasarımcısı Mimar Bünyamin Atan, kullanılan malzemelerin sürdürülebilirlik açısından taşıdığı stratejik önemi ve üretim çıkış noktasını paylaşarak, "Bu ürünler inşaat hafriyat atığı topraklar. Aynı zamanda maden toprakları atığı olarak da üretilebiliyor. Bunlar yüzde 96 oranında toprak olup, yüzde 4 oranında da çeşitli bağlayıcılarla mukavemeti sağlanan malzemeler. Bunlar aslında mesleki literatürümüzde yeri olan bir malzeme. Ancak kullanımı çok zayıf ve çok az olan bir malzeme. Biz de burada, Türkiye Pavilyonu’nda, İklim Zirvesi’nde bir manifesto, bir farkındalık oluşturmak için bütün stant kurgusunu bunun üzerine inşa ettik. Urfa'da, bölgenin çeşitli yerlerinden gelen hafriyat atığı topraklarla bu malzeme sıkıştırıldı" dedi.
Her 10 Santimde Yüksek Basınçla Sıkıştırılan Katmanlar
Geleneksel toprak yapı tekniklerinin modern mühendislik standartlarıyla birleştirildiği üretim sürecini aktaran Mimar Bünyamin Atan, yapı malzemesinin dayanıklılık aşamalarını şu sözlerle detaylandırdı:
Ateş Görmeyen Toprak Tuğlalar Sanat Eseri Gibi Sergileniyor"Sahadan gelen toprak eleniyor. Çeşitli oranlarda elek işleminden geçiyor ardından güçlendiriliyor sonra da yüzde 4 oranında çeşitli bağlayıcılar dahil edilerek 10 santim dökülüyor, yüksek basınçta sıkıştırılıyor. Bu sıkıştırma işlemi her 10 santimde bir yapılıyor. Böylelikle yapı kendisini aslında katmanlı şekilde üretmiş oluyor. Aslında bu, bir yapı malzemesi olmak için çok elverişli bir malzemeyken kullanım veya farkında olmamaktan gelen çeşitli sebeplerden ötürü çok tercih edilmiyor. Biz de burada bu malzemeyi kullanarak hem üretilebilirliğini hem de mimarideki yerini göstermek istedik".
Kentleşme ve yoğun yapılaşma süreçlerinin yaşandığı Antalya gibi kentler için de önemli bir geri dönüşüm modeli sunan sıkıştırılmış toprak teknolojisi, mekana kattığı doğal dokuyla ziyaretçilerden tam not alıyor.
Atıkların yaşam alanlarına nefes aldıran kimlikli yapılara dönüştüğünü belirten Atan, "Bir yandan da İklim Zirvesi için bunun bir atık malzemeden üretiliyor olması, atık üretmeyi geçin, bir atık malzemeyi dönüştürüp hayatın içerisinde özellikle kimlikli, nefes alan, gözenekleriyle bir parça da mekana dokusal olarak katkı sağlayan bir malzeme oluşu bizi çok etkiliyor, özellikle mimarları çok etkiliyor. Bunun aynı zamanda bir de tuğlaları var. Sıkıştırılmış toprak tuğlalar. Ateş görmüyor. Yine yüzde 96 oranında toprak içeriyor. Yüksek preste sıkıştırılıyor ve ateş tuğlasına yakın bir mukavemet değeri oluyor. Yığma yapılarda çok rahat kullanılabiliyor. Bu malzemenin de bu şekilde burada bir sanat eseri olarak görünüyor olması bizim için çok anlamlı" ifadelerini kullandı.
Kahve Posası ve Hurda Metallerle Bütüncül Dönüşüm
Pavilyon kurgusunda yalnızca hafriyat toprağıyla sınırlı kalmadıklarını ve farklı sektörlerin atıklarını da mimari tasarıma entegre ettiklerini vurgulayan Mimar Bünyamin Atan, "Çeşitli markalarla yaptığımız iş birlikleri var. Hurdadan elde edilmiş metaller getirdik. Kahve posasından üretilmiş paneller getirdik. Olabildiğince standın temel ürünlerinin atık ahşap, atık malzemeler üzerine olması için gayret ettik. Böylelikle yalnızca toprak değil, farklı atık malzemelerin de yeniden değerlendirilerek mimarinin bir parçası haline gelebileceğini göstermek istedik" diye konuştu.
