COP31 Türkiye Antalya etkinlikleri kapsamında düzenlenen panelde, iklim krizine karşı yerel basının denetleyici rolü, çarpık kentleşme, su stresi ve basın özgürlüğü masaya yatırıldı. Antalya Gazeteciler Cemiyeti Başkanı İdris Taş, Akdeniz Gerçek Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Songül Başkaya ve Körfez Gazetesi İmtiyaz Sahibi Gazeteci Rasim Gündüz, imar tadilatlarına son verilmesi ve COP31 sonrasında kalıcı bir izleme kurulu oluşturulması çağrısı yaptı.
COP31 Türkiye Antalya programı çerçevesinde 19 Kasım 2026 tarihinde, COP31 Yeşil Bölge Dirençli Şehirler G2 Hub’ı Antalya Büyükşehir Belediyesi Pavilyonu’nda "İklim Değişikliğinde Medyanın Gücü" paneli düzenlendi. Antalya Gazeteciler Cemiyeti Başkanı İdris Taş’ın yönettiği panele, Akdeniz Gerçek Gazetesi’nden Songül Başkaya ile Körfez Gazetesi’nden Rasim Gündüz konuşmacı olarak katıldı.
Taş: "Medya, devlet ile millet arasında hakemdir"
Panelin açılışında konuşan Songül Başkaya, etkinlikleri basın mensupları olarak yakından izlediklerini belirterek, "Umudumuzu yitirmeden temennimiz, daha yaşanılabilir bir dünyada yaşam sürmek adına COP31’den önemli kararlar çıkması ve bu kararların hayata geçmesidir" dedi.
Körfez Gazetesi’nden Rasim Gündüz ise medyanın kamu ile toplum arasında köprü işlevi gördüğünü vurguladı. Antalya’nın iklim krizini en yakından hisseden coğrafyada bulunduğuna dikkat çeken Gündüz, "Medyanın kavramları topluma doğru aktarmak, yerine göre eleştirmek, çözüm önerisi sunmak, kamuyu denetlemek ve toplumu uyarmak gibi çok önemli görevleri var. COP31’in Antalya’da yapılması bir şans ve bunu iyi değerlendirmeliyiz" diye konuştu.
Moderatör İdris Taş da iklim değişikliğine karşı önlem alınmaması halinde 50 ila 100 yıl içinde dünyada canlı kalmayabileceği uyarısında bulundu. Çevre konusunda bireyden hükümete herkesin sorumluluk taşıdığını belirten Taş, "Medya devletle millet arasında hakemdir. Hakem olmazsa bir futbol maçında 90 dakika oynanmaz. Hakeme sahip çıkılması ve müdahil olunmaması gerekiyor. Milletin devlete güvenmesinin ana sigortası medyadır" ifadelerini kullandı.
Başkaya: "İklim değişikliği değil, insan unsurlu iklim değişimi"
Akademisyenlerin ve Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’nin (TMMOB) "iklim değişikliği" yerine "iklim değişimi" kavramını kullandığını hatırlatan Songül Başkaya, bunun nedeninin doğaya yapılan insan müdahalesi olduğunu söyledi. Ormanların ve sit alanlarının turizm, konut ve enerji yatırımlarına tahsis edilirken koruma-kullanma dengesinin sorgulanması gerektiğini belirten Başkaya, "Antalya Büyükşehir Belediye Meclisi gündemine baktığınızda en yoğun gündem plan tadilatı. Karar vericilerin çok büyük titizlikle hareket etmesi gerekiyor" dedi.
Yerel basının askıya çıkan imar planlarını ve ÇED raporlarını kamu adına takip ettiğini aktaran Başkaya, Elmalı halkının tarım ve mera alanlarını korumak için itiraz ettiği bir güneş enerjisi santrali projesinin Gazipaşa’ya kaydırıldığını ve bunu manşete taşıdıklarını anlattı. Askıdaki planlarda itiraz sürelerinin kaçırılmaması için basının dördüncü güç rolünün hayati olduğunu vurgulayan Başkaya, Kuğulu Park sürecini örnek göstererek şöyle konuştu:
"Kuğulu Park’ı bakanlık satışa çıkartmıştı. Attığımız manşetten sonra Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy devreye girdi ve Karayolları’nın satmaya çalıştığı bu alan Akdeniz Üniversitesi’ne verildi. Oraya konut ya da otel yapılması kaygısını engelleyip alanın kamuda kalmasını sağlamış olduk."
Taş: "Antalya’nın planı yapılmalı, imar tadilatları yasaklanmalı"
Antalya yerel basınının taş ve mermer ocakları konusundaki duyarlılığına dikkat çeken İdris Taş, tarım ve turizmin bulunduğu alanlarda bu ocakların açılamayacağını söyledi. Beşkonak’ta 500 endemik bitki bulunduğunu ve verdikleri mücadeleyle mermer ocaklarını iptal ettirdiklerini kaydeden Taş, "Bir dağı yok ettiğiniz zaman su kayboluyor, dereler akışını değiştiriyor; susuzlukla birlikte tarım ve turizm bitiyor" dedi.
Türkiye’de şehirlerin acilen planlanması gerektiğini vurgulayan Taş, "Antalya’nın planını yapıp tarım alanı tarım, orman alanı orman, turizm alanı turizm kalmalı. İlçe belediyeleri ve Büyükşehir Belediyesi hiçbir zaman imar tadilatı yapmamalı. Gerekirse bununla ilgili yasa çıkmalı" diye konuştu.
1960’lı yıllardan itibaren Anadolu’da başlayan apartman kültürünün ovaları ve yeşil alanları yok ettiğini ifade eden Taş, 10 ili etkileyen depremleri hatırlatarak ovaya değil kayalık ve tepelik alanlara yapılaşma yapılması gerektiğini belirtti
Taş: "Cezaevindeki mahkumlar yeşil alanlarda çalıştırılabilir"
Cezaevlerindeki mahkûmların anlaşma yoluyla kentin yeşil alan ve tarım çalışmalarında değerlendirilebileceğini dile getiren İdris Taş, Antalya’ya bir botanik bahçesi kazandırılması gerektiğini de belirterek şunları söyledi: "Cezaevinde yüzlerce, binlerce insan var bugün. Neden cezaevindeki insanları Antalya’nın boş arazilerinde, boş sokaklarında, tarım alanında ya da işte belediyenin yeşil alanlarında çalıştırmıyoruz, cezaevindeki mahkûmları? Aslında bu zor değil, mahkûmla anlaşma yapılabilir. Bunları çalıştırmak gerekiyor. Neden Antalya’nın bu kadar endemik bitkilerinin olduğu bir coğrafyada bir botanik bahçesi yok? Yani turistlerin gezebildiği... Hatta para da kazanır Antalya."
Gündüz: "Bir turist günde bir tona yakın su tüketiyor"
Su, toprak ve havanın ciddi risk altında olduğunu belirten Rasim Gündüz, Antalya’da daha önce 5-10 metreden çekilen yeraltı sularının bugün onlarca metre derine indiğini söyledi. Plansız nüfus artışı ve turizmin tarım alanlarını heba edip su kıtlığına yol açacağını kaydeden Gündüz, "Akdeniz Üniversitesi’nde bir hocamızın sunumunda, beş yıldızlı otelde kalan bir turistin günde tükettiği suyun bir tona yakın olduğu ortaya konuldu. Halkın bunun farkına varmasını sağlamak bizim rolümüz" dedi.
İklim krizinin aynı zamanda bir medya ve demokrasi sorunu olduğunu vurgulayan Gündüz, "Medyanın önünü açmazsak, istatistik verilerini şeffaf şekilde elde edemezsek, kamu idarecilerinden sorularımıza yanıt alamazsak görevimizi tam yerine getiremeyiz. İklim meselesini yakından takip edecek uzman gazetecilere ihtiyacımız var; devletin bu alanda medya istihdamına dahi destek olması gerekir" diye konuştu.
Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin 2030’a kadar karbon salımını yüzde 40 azaltma hedefini ve 2050 projeksiyonunda kentte 40 dereceyi aşan gün sayısının 30’un üzerine çıkacağı öngörüsünü anımsatan Gündüz, basının sadece bülten yayımlamakla yetinmeyip kamu idarelerini denetlemesi gerektiğini belirtti. Almanya’da ilk kez klima ihtiyacı doğduğunu hatırlatan Gündüz, "Kuzeyde bu felaketler yaşanırken Afrika’ya çok yakın olan Antalya’da korumaz, uyarmaz ve denetlemezsek felakete doğru gidiyoruz" uyarısında bulundu.
Taş: "Otellerde 54 milyon pet şişe yerine sebil kullanılmalı"
Turizm tesislerinin oluşturduğu plastik atık yüküne ve belediyelerin mali yüküne dikkat çeken İdris Taş, büyük şirketlerin vergilerini İstanbul ve Ankara’da ödediğini, temizlik ve altyapı yükünün ise Antalya Büyükşehir Belediyesi’nde kaldığını ifade etti. Bir turistin günde ortalama dört plastik su şişesi tükettiğini hesaplayan Taş, "54 milyon pet şişe nereye gidiyor? Otellerde her katta bir sebil ve odalarda cam sürahi bulunabilir. Turizmcilerin bunu acil olarak çözmesi gerekiyor" dedi.
Başkaya: "Antalya artık su stresi yaşayan bir coğrafya"
Askıdaki 1/100 binlik Antalya-Burdur-Isparta Çevre Düzeni Planı’nda toplu konut idarelerine ve tarımsal alanlardaki yapılaşma koşullarına dair iki önemli değişiklik yapıldığını duyuran Songül Başkaya, kamuoyunu bu süreçler hakkında bilgilendirdiklerini aktardı. Konyaaltı Çakırlar’da su havzasına ve taşkın alanına yapılmak istenen toplu konut projesine değinen Başkaya, "Sosyal konuta karşı değiliz ama kurulacak mevki çok kıymetli. ASAT’ın bile olumsuz görüş verdiği bir yerden söz ediyoruz. Antalya artık su stresi yaşayan bir coğrafya. Turizm tesislerinde su tüketimini düşürecek ve atık suyu dönüştürecek sistemler şart koşulmalı" diye konuştu.
Döşemealtı’nda tarım toprakları ve yeraltı su zenginliği bulunan bölgeye kurulan doğalgaz çevrim santraline karşı İl Genel Meclisi döneminde dava açtığını ancak tek başına engel olamadığını hatırlatan Başkaya, kurumların topyekûn duyarlı olması gerektiğini kaydetti. Belediyeler, üniversiteler ve İŞKUR iş birliğiyle ekolojik habercilik eğitimleri ve projeler geliştirilebileceğini belirten Başkaya, kamu kurumlarına şeffaflık çağrısı yaparak şunları söyledi:
"Bir haber yapacağımız zaman bir kurumu aradığımızda kapılar yüzümüze kapanmamalı, her defasında valilik izni istenmemeli. Biz bunu halkın haber alma hakkını savunmak adına istiyoruz."
Basın özgürlüğüne yönelik kısıtlamalara da dikkat çeken Başkaya, "Kanallar kapatılıyor, kayyumlar atanıyor, sosyal medyada engellemeler ve kısıtlamalar getiriliyor. Halkın haber alma kanallarının tek sesliliğe doğru yöneldiği bir noktadayız. Yetkililerin uluslararası insan hakları sözleşmelerine uygun, daha demokratik bir gözle bakması gerekiyor. Biz kimse için tehdit unsuru değiliz, ülkemizi çok seviyoruz" ifadelerini kullandı.
Gündüz: "COP31 sonrası izleme kurulu oluşturulmalı"
Çözüm önerilerini paylaşan Rasim Gündüz, COP31 sona erdikten sonra alınan kararların kâğıt üzerinde kalmaması için meslek odaları, kamu ve medyanın temsil edildiği bir yapı kurulmasını önerdi. Gündüz, "Üç ya da altı ayda bir toplanacak bir izleme kurulu oluşturulması zarurettir. Belediyelerin, valiliğin ve bakanlıkların doğaya, suya ve toprağa dair icraatlarını denetleyebilmemiz lazım" dedi.
Akıllı kavşak sistemleri, kurakçıl peyzaj uygulamaları ve deniz ekosisteminin korunmasına yönelik çalışmaların günlük siyasi tartışmalardan daha önemli olduğunu vurgulayan Gündüz, çevre haberciliğinin risklerine de değinerek, "Asya’da 2025’te çevre haberlerinin peşinde olan 30 gazetecinin hayatını kaybettiği raporlara yansıdı. Türkiye’de de haber yapması engellenen, darp edilen onlarca gazeteci var" diye konuştu.
Taş: "Gazetecilik meslek yasası bir an önce çıkmalı"
Panelin kapanışında konuşan İdris Taş, önüne gelenin gazeteci olduğu bir dönemden geçildiğini belirterek, "Gazetecilik ilim, teknik, eğitim ve usta-çırak ilişkisi ister. Meslek yasasının bir an önce çıkmasını istiyoruz; dezenformasyonu önlemenin tek kuralı budur" dedi.
ASAT’ın 30-40 yıldır yenilenmeyen içme suyu şebekelerini yenilemesini önemsediğini belirten Taş, belediyelere yönelik önerilerini, "Nikâh yaparken herkese bir ağaç dikilmesi önerilsin. Apartmanlara iskân verirken binaların altında otopark zorunluluğu, iş yerlerine iskân verirken de yeşil alan mecburiyeti konulsun. Bunları yapmazsak 50-100 yıl sonra yaşama şansımız yok; 2027 yılında tarihin en büyük sıcaklığını Türkiye’de göreceğiz" sözleriyle tamamladı.
Panel, Antalya Büyükşehir Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi Başkanı Songül Zengin’in konuşmacılara hediye takdim etmesiyle sona erdi.